Bacharach-roetgetal: wat is het en wat zegt het?

De zwartmeting die alleen bij mazoutketels gebeurt

Wat is het Bacharach-roetgetal?

Het Bacharach-roetgetal (ook "roetindex" genoemd) is een maatstaf voor de hoeveelheid roetdeeltjes in de rookgassen van een mazoutbrander. Het getal loopt van 0 (volledig wit filterpapier, rookgasvrij) tot 9 (diepzwart, ernstige roetvorming). Hoe hoger het getal, hoe meer onverbrande koolstofdeeltjes de brander uitstoot.

Waarom alleen bij mazout, niet bij gas?

Aardgas verbrandt zo volledig dat roetmeting er geen diagnostische waarde heeft. Mazout daarentegen bevat langere koolwaterstofketens die bij een imperfecte verbranding (te weinig lucht, verstopte verstuiver, versleten brander) roet produceren. Daarom schrijft [Bijlage I, Hoofdstuk I] van het Stooktoestellenbesluit deze meting uitsluitend voor bij vloeibare brandstof.

Hoe verloopt de meting?

De technicus steekt een rookgaspomp (ook wel "roetpomp" of Bacharach-pomp) in de meetopening van de rookgasafvoer. Met een vaste pompbeweging — steeds hetzelfde volume — zuigt hij rookgas door een genormaliseerd filterpapier. De roetdeeltjes slaan neer op het papier en kleuren het grijs tot zwart. Dat papier wordt vervolgens naast een genormaliseerde kleurschaal van 0 tot 9 gehouden; de beste visuele overeenkomst geeft het roetgetal. De meting gebeurt altijd op bedrijfstemperatuur, met branderkap geplaatst en in een afgesloten stooklokaal.

Waarom is een lage waarde zo belangrijk?

Roet is een teken van onvolledige verbranding: de brandstof wordt niet volledig omgezet in warmte. De gevolgen zijn drievoudig:

• Energieverlies — onverbrande deeltjes verdwijnen onbenut via de schoorsteen.
• Vervuiling van de warmtewisselaar — een roetlaag werkt als isolator; zelfs een dunne laag verlaagt het thermisch rendement merkbaar.
• Verhoogde CO- en fijnstofuitstoot — schadelijk voor bewoners en milieu.

Wat zegt de wet?

[Art. 4 §1 3°] stelt de grenswaarde vast op Bacharach ≤ 1. Daarnaast geldt [Art. 4 §1 1°] dat er geen zichtbaar oliespoor op het filterpapier mag zijn — een apart criterium dat ook bij een roetgetal van 0 kan mislukken (olieresten wijzen op een slecht afgestelde verstuiver).

Wat doet de technicus bij een te hoog roetgetal?

Een roetgetal > 1 betekent dat het toestel niet in goede staat van werking is [Art. 4 §1]. De technicus noteert de initiële meting op het verbrandingsattest, reinigt vervolgens de brander, verstuiver en warmtewisselaar grondig, en voert daarna een eindmeting uit. Pas als de eindmeting ≤ 1 geeft, mag hij een positieve eindbeoordeling invullen. Is ook de eindmeting te hoog, dan staat het toestel als niet conform geregistreerd en heeft de eigenaar 3 maanden om de nodige herstellingen te laten uitvoeren en een nieuwe keuring aan te vragen [Art. 10 §1].

← Alle artikels