Type B vs type C: het volledige verschil uitgelegd

Open versus gesloten verbranding — gevolgen voor veiligheid en plaatsing

Verbrandingslucht: kamer versus buitenlucht

Een type B-ketel (open verbranding) haalt zijn verbrandingslucht rechtstreeks uit de opstellingsruimte. De verbrandingskamer staat in open verbinding met de kamerlucht. De rookgassen worden via een afvoerkanaal (schoorsteen of rookgasbuis) naar buiten afgevoerd, maar de trekkracht daarvoor hangt af van het drukverschil tussen binnen en buiten — de zogeheten natuurlijke trek of, bij B2, een ingebouwde ventilator.

Een type C-ketel (gesloten/hermetisch) heeft een volledig van de opstellingsruimte afgesloten verbrandingscircuit. Verbrandingslucht en rookgasafvoer verlopen via een concentrisch buizenstelsel (buis-in-buis): de buitenste ring voert verse buitenlucht aan, de binnenste ring voert rookgassen af. De verbrandingskamer is hermetisch afgesloten — er is geen enkele luchtuitwisseling met de ruimte.

---

CO-risico en veiligheid

Bij type B is het risico op koolstofmonoxide (CO) in de opstellingsruimte reëel. Als de kamerdruk negatiever wordt dan de trek in het rookgaskanaal — door een dampkap, mechanische ventilatie, of wind op de schouw — kunnen rookgassen terugstromen in de ruimte (terugslag of spillage). CO is reukloos, kleurloos en acuut dodelijk. Dat risico verplicht een correcte verluchting van het stooklokaal [Art. 5 §2] en een rookgasdruk van minstens -3 Pa bij type B op natuurlijke trek [Art. 5 §2]. Tussen -3 en -5 Pa: technisch nog OK, maar verplichte opmerking op het attest. Onder -3 Pa: niet veilig, toestel mag niet in gebruik genomen worden.

Bij type C is er geen CO-risico in de opstellingsruimte: het verbrandingscircuit is fysiek gescheiden van de leefruimte. Zelfs bij overdruk in de schoorsteen of een defect in het rookgaskanaal stromen rookgassen naar buiten, niet naar binnen. Dit maakt type C het veiligste toesteltype.

---

Subtypes: B1 / B2 en C1 / C3 / C6

Type B-subtypes:

| Subtype | Luchtaanvoer | Rookgasafvoer |
|---|---|---|
| B1 | Kamerlucht, natuurlijke trek | Gemeenschappelijke schouw, natuurlijke trek |
| B2 | Kamerlucht | Mechanisch (ventilator in toestel) |
| B11bs | Kamerlucht, atmosferisch | Gemeenschappelijke schouw, lage temp., max. 10 kW (verw.) / 30 kW (combi) |

B1 en B11bs zijn in de Vlaamse context nog relevant voor vervanging op een bestaande gemeenschappelijke schouw in appartementsgebouwen, waar een condensatietoestel type C technisch niet altijd haalbaar is [Ecodesign-context, §9 aandachtspunten].

Type C-subtypes:

| Subtype | Installatie |
|---|---|
| C1 | Horizontale concentrische doorvoer door de buitenmuur |
| C3 | Verticale concentrische doorvoer door het dak |
| C6 | Losse lucht- en rookgasbuizen, aangesloten op een collectief kanaal (appartementen) |

C6 wordt frequent gebruikt in nieuwbouw-appartementen met een gemeenschappelijk ventilatiesysteem. De exacte technische eisen per subtype staan in de Europese productnormen (EN 483/EN 15420) — raadpleeg nbn.be voor de geldende versie.

---

Plaatsingsbeperkingen: slaapkamer, badkamer, WC

Sinds 1 september 2015 [NBN D 51-003 §6.4] mogen geen nieuwe type B-toestellen geplaatst worden in:

• slaapkamers
• badkamers
• stortbadruimtes
• WC's

Dit geldt voor alle woningtypes, zowel eengezins- als appartementsgebouwen. Bestaande type B-toestellen in die ruimtes mogen blijven zolang ze veilig functioneren, maar bij vervanging is type B daar uitgesloten.

Type C is altijd toegelaten in bovenstaande ruimtes, mits de fabricage-installatievoorschriften worden gerespecteerd.

---

Aanbeveling bij renovatie

Kies bij renovatie altijd type C, tenzij er een technische belemmering is (bv. gemeenschappelijke schouw die niet geschikt is voor condensatie of C-systeem). De redenen:

1. Geen CO-risico in de leefruimte.
2. Geen verluchtingseisen voor het stooklokaal (verbrandingslucht komt van buiten).
3. Plaatsbaar in elke ruimte van de woning.
4. Hogere energie-efficiëntie door condensatie (type C is standaard condensatietoestel bij moderne toestellen).

Enige uitzondering: een B1-toestel op een bestaande gemeenschappelijke schouw in een appartementsgebouw kan aanvaardbaar zijn als renovatie van de schouw naar C-systeem disproportioneel duur is. Dat vereist dan een individuele technische beoordeling per installatie.

← Alle artikels